ශ්රී ලංකාවේ පසුගිය සතිය දේශපාලන, නීතිමය සහ සමාජීය වශයෙන් වැදගත් සංවාද කිහිපයක් සමඟින් අවසන් විය. ඒ අතරින් විශේෂයෙන්ම අවධානය දිනාගත් සිදුවීම් දෙකක් වන්නේ, ICCPR පනත යටතේ සිදු වූ අත්අඩංගුවක් පිළිබඳ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ වාර්තා වූ කනගාටුව සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන්ගේ වැටුප් හා දීමනා පිළිබඳ ඇති වූ විවාදයයි.
මෙම සිදුවීම් දෙකම එකට බැලූ විට, ශ්රී ලංකාවේ පාලන ක්රමයේ මූලික ප්රශ්නයක් නැවතත් ඉදිරියට පැමිණේ — “නීතිය ජනතාව වෙනුවෙන්ද? නැත්නම් බලය වෙනුවෙන්ද?”
ප්රහසන ශිල්පිනියක අත්අඩංගුවට ගැනීම සම්බන්ධයෙන් CID හිටපු නිලධාරියෙකු වසර තුනකට පසු ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ කනගාටුව පළ කිරීම, නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේදී සිදුවන අඩුපාඩු පිළිබඳ දැඩි සංඥාවකි. එය සරලවම “වියවුල්යක්” ලෙස නොසලකා හැරිය යුතු දෙයක් නොවේ. නීතියක් වැරදි ලෙස භාවිත කිරීමෙන් පුද්ගලයකුගේ නිදහස, ගෞරවය සහ ජීවිතයම බලපානු ඇත.
ඒ සමඟම, ICCPR පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සඳහා නව මාර්ගෝපදේශ සකස් කිරීම තවත් වැදගත් පියවරකි. නමුත් ප්රශ්නය මෙයයි — “නව නීති හෝ මාර්ගෝපදේශ තිබීම පමණක් ප්රමාණවත්ද?” නැත්නම් ඒවා නිසි ලෙස ක්රියාත්මක වන පරිසරයක්ද අවශ්යද?
එම සමයේම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන්ගේ වැටුප් හා දීමනා පිළිබඳ විවාදයද ජනතාව අතර විශාල අවධානයක් දිනා ගත්තේය. විශ්රාම වැටුප් අහෝසි කිරීමක්, වැටුප් නොගන්නා බවට ප්රකාශ, සහ ඒවා පිළිබඳ හෙළි වූ කරුණු — මේ සියල්ලම ජනතාව තුළ විශ්වාසයේ ප්රශ්නයක් මතු කරයි.
එක් මන්ත්රීවරයෙකු හැර සෙසු සියලු දෙනා වැටුප් හා දීමනා ලබා ගන්නා බව හෙළි වීම, දේශපාලන ප්රකාශ සහ වාස්තවිකතාව අතර ඇති පරතරය මතු කරයි. ජනතාවට අවශ්ය වන්නේ ප්රකාශ නොව, ප්රායෝගිකත්වයයි.
මෙම සිදුවීම් දෙකම එකට බැලූ විට, ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන අභියෝගයක් පැහැදිලි වේ — විශ්වාසය නැතිවීම.
- නීතිය පිළිබඳ විශ්වාසය
- දේශපාලන නායකත්වය පිළිබඳ විශ්වාසය
- ආයතනික පද්ධති පිළිබඳ විශ්වාසය
මෙම විශ්වාසය නැවත ගොඩනගා ගැනීමේ කාර්යය, නව නීති හෝ ප්රකාශ වලින් පමණක් සිදු නොවේ. ඒ සඳහා අවශ්ය වන්නේ:
- විනිවිදභාවය
- වගකීම් භාරගැනීම
- සමාන නීතියක් සියලු දෙනාට
ශ්රී ලංකාවට ඉදිරියට යාමට අවශ්ය වන්නේ “නීතිය” පමණක් නොව, නීතියට ගරු කරන සංස්කෘතියකි.
ඒ සංස්කෘතිය ගොඩනැගීම ආරම්භ විය යුත්තේ බලධාරීන්ගෙන්ය.
