ලෝක දේශපාලන සහ ආර්ථික ක්ෂේත්රයේ දැඩි අවධානයට ලක්වෙමින්, ඉරානයට පනවා තිබූ තෙල් සම්බාධක කිහිපයක් ලිහිල් කිරීමට ඇමරිකානු රජය තීරණය කර තිබේ. මෙම පියවර ගෙන ඇත්තේ මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින උණුසුම් තත්ත්වය හමුවේ ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමේ උපායමාර්ගික පියවරක් ලෙස බව වාර්තා වේ.
ඇමරිකානු රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කරන ලද නිවේදනයකට අනුව, ඇතැම් රටවලට ඉරානයෙන් බොරතෙල් මිලදී ගැනීමට පනවා තිබූ දැඩි බාධක තාවකාලිකව ලිහිල් කෙරෙනු ඇත. විශේෂයෙන්ම බලශක්ති අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින ආසියානු සහ යුරෝපා රටවල් කිහිපයකට මෙමඟින් සහනයක් ලැබෙනු ඇතැයි විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
තීරණයට හේතුව කුමක්ද?
පසුගිය කාලසීමාව පුරා ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගිය අතර, එය ලෝක ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළේය. ඉරානය සතු දැවැන්ත තෙල් සංචිත ලෝක වෙළඳපොළට නිදහසේ ගලා ඒමට සැලැස්වීම හරහා සැපයුම ඉහළ නංවා මිල පාලනය කිරීම ඇමරිකාවේ මූලික අරමුණ වී තිබේ.
එසේම, ඉරානය සමඟ පවතින රාජ්යතාන්ත්රික සාකච්ඡා සඳහා යහපත් පසුබිමක් නිර්මාණය කිරීම ද මෙම සම්බාධක ලිහිල් කිරීමේ තවත් එක් අරමුණක් බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
ශ්රී ලංකාවට බලපෑමක් වෙයිද?
ශ්රී ලංකාව වැනි බලශක්ති අවශ්යතාවලින් වැඩි ප්රමාණයක් ආනයනය කරන රටවලට මෙය වක්රව වාසිදායක තත්ත්වයක් විය හැකිය. ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල පහළ ගියහොත්, දේශීය වශයෙන් පවතින ඉන්ධන මිල පීඩනය අඩු කර ගැනීමට එය මහඟු අවස්ථාවක් වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම සම්බාධක ඉවත් කිරීමක් නොව, යම් සීමාවන් සහිත ලිහිල් කිරීමක් පමණක් බව ද අවධාරණය කළ යුතුය.
ඇමරිකානු විරෝධය
කෙසේ වෙතත්, ඇමරිකානු කොංග්රස් මණ්ඩලයේ ඇතැම් නියෝජිතයින් මෙම තීරණයට විරෝධය පළ කර ඇත. ඔවුන් පවසන්නේ ඉරානයට මෙලෙස සහන ලබා දීම හරහා ඔවුන්ගේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන්වලට වක්රව අරමුදල් ලැබිය හැකි බවයි.
මැදපෙරදිග දේශපාලන සිතියම සහ ලෝක බලශක්ති වෙළඳපොළ මෙම තීරණයත් සමඟ ඉදිරි සති කිහිපය තුළ වෙනස් වනු ඇති බව ආර්ථික විශේෂඥයින්ගේ මතයයි.
