Elon Musk විසින් තමන් සම-ආරම්භකත්වය දැරූ OpenAI ආයතනය සමඟ පවතින නීතිමය ගැටුම තවදුරටත් උග්‍ර කර තිබේ. ඔහු චෝදනා කරන්නේ මයික්‍රොසොෆ්ට් (Microsoft) සමාගම සමඟ ඇති කරගත් “ලාභය අරමුණු කරගත්” හවුල්කාරිත්වය වෙනුවෙන් OpenAI ආයතනය එහි මුල් ලාභ නොලබන මෙහෙවර අත්හැර දමා ඇති බවයි.

සිලිකන් වැලී (Silicon Valley) කලාපය කැළඹීමට පත් කළ මෙම නඩු පැවරීම හරහා බිලියනපති ව්‍යවසායක මස්ක් කියා සිටින්නේ, OpenAI ආයතනය ලොව විශාලතම මෘදුකාංග සමාගමේ “රහසිගත අනුශාඛාවක්” බවට පත්ව ඇති බවයි. පෞද්ගලික ලාභය වෙනුවට “මානව වර්ගයාගේ යහපත” සඳහා කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සංවර්ධනය කිරීමට ඇති කරගත් ආරම්භක ගිවිසුම මෙම වෙනස හරහා උල්ලංඝනය වී ඇති බවට මස්ක් මහතා චෝදනා කරයි.

OpenAI ආයතනය මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් පවසා ඇත්තේ මෙය “නිසරු” නඩු පැවරීමක් බවත්, සමාගමේ සාර්ථකත්වය හමුවේ තමන් තවදුරටත් එහි කොටස්කරුවෙකු නොවීම පිළිබඳ මස්ක් තුළ ඇති පසුතැවීම මෙයට හේතුව බවත්ය.

‘ලාභ නොලබන’ ආරවුල

මෙම ගැටුමේ මූලික හරය වන්නේ OpenAI හි ව්‍යුහයයි. 2015 වසරේදී විවෘත මූලාශ්‍ර (Open-source), ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස මෙය ආරම්භ වූයේ ගූගල් (Google) වැනි වාණිජ දැවැන්තයින්ට අභියෝගයක් වශයෙනි.

කෙසේ වෙතත්, ChatGPT හඳුන්වා දීමෙන් පසු සමාගම මයික්‍රොසොෆ්ට් වෙතින් ඩොලර් බිලියන ගණනක ආයෝජන ලබා ගනිමින් “ලාභ සීමා සහිත” (Capped-profit) ආකෘතියකට පරිවර්තනය විය. මස්ක් තර්ක කරන්නේ GPT-4 වැනි නවතම AI මාදිලි දැන් මයික්‍රොසොෆ්ට් හි ලාභය උපරිම කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති පුද්ගලික රහස් බවයි. ඔහු මෙය හඳුන්වන්නේ සමාගමේ ප්‍රඥප්තියට කළ “දරුණු පාවාදීමක්” ලෙසයි.

තාක්ෂණික රහස්‍යභාවය

OpenAI හි දියුණුම පද්ධති ක්‍රියා කරන ආකාරය පිළිබඳ විනිවිදභාවයක් නොමැතිකම ද මෙම නඩුවේ ඉලක්කයක් වී ඇත. මෙම තාක්ෂණයේ මුල් සංස්කරණ පර්යේෂණ ප්‍රජාව සමඟ විවෘතව බෙදා ගත්තද, මෑතකාලීන දියුණු කිරීම් රහසිගතව තබා ගැනීමට සමාගම කටයුතු කර ඇත.

“OpenAI ආයතනය මයික්‍රොසොෆ්ට් හි ලාභය වෙනුවෙන් කැප වූ වසා දැමූ මූලාශ්‍ර සහිත ආයතනයක් බවට පත්ව තිබේ,” යනුවෙන් නඩු ගොනුවේ සඳහන් වේ. සමාගමේ පර්යේෂණ සහ තාක්ෂණය මහජනයාට විවෘත කරන ලෙසත්, එහි වත්කම් විධායකයින්ගේ හෝ හවුල්කරුවන්ගේ මූල්‍ය වාසිය සඳහා යොදා ගැනීම වැළැක්වීමටත් නියෝගයක් ලබා දෙන ලෙස මස්ක් අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටී.

දැවැන්තයින්ගේ සටනක්

මෙම විරසකය හරහා AI තාක්ෂණයේ ආරක්ෂාව සහ සදාචාරාත්මක භාවය පිළිබඳව තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රය තුළ පවතින නොසන්සුන්තාව මතු වේ. පාලනය නොකළ AI තාක්ෂණය ශිෂ්ටාචාරයට “පැවැත්ම පිළිබඳ තර්ජනයක්” විය හැකි බවට මස්ක් නිරන්තරයෙන් අනතුරු අඟවන අතර, OpenAI හි ප්‍රධාන විධායක සෑම් ඇල්ට්මන් (Sam Altman) ඇතුළු පිරිස පවසන්නේ තාක්ෂණය ආරක්ෂිතව සහ ඵලදායීව සංවර්ධනය කිරීමට විශාල අරමුදල් අවශ්‍ය බවයි.

ප්‍රසිද්ධ ප්‍රතිචාරයක් දක්වමින් OpenAI ආයතනය මස්ක්ගේ පැරණි විද්‍යුත් තැපැල් (Emails) කිහිපයක් ප්‍රසිද්ධ කළේය. ඒවායින් කියැවෙන්නේ මස්ක් මීට පෙර සමාගම ලාභ ලබන ව්‍යුහයකට හැරවීමට සහාය දුන් බවත්, ගූගල් සමඟ තරඟ කිරීමට OpenAI ආයතනය ඔහුගේ ටෙස්ලා (Tesla) සමාගම සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට පවා යෝජනා කළ බවත්ය.

ක්ෂේත්‍රයට ඇති බලපෑම

නීති විශේෂඥයින් පවසන්නේ මෙම නඩුව හරහා, විශාල වාණිජ වටිනාකමක් සහිත “පරාර්ථකාමී” තාක්ෂණික ආරම්භක සමාගම් පාලනය කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳ වැදගත් පූර්වාදර්ශයක් සැපයෙනු ඇති බවයි.

නඩු විභාගය ආසන්න වෙද්දී, මෙම ආරවුල ඊළඟ කාර්මික විප්ලවය ඇති කරනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙන ක්ෂේත්‍රයක ආධිපත්‍යය සඳහා කෙරෙන ප්‍රබල තරඟයක් ලෙස පෙනී යයි. මස්ක්ට අනුව මෙය විනිවිදභාවය වෙනුවෙන් කෙරෙන සටනකි; OpenAI ආයතනයට අනුව මෙය තරඟකාරී ගෝලීය වෙළඳපොළක් තුළ පැවැත්ම සඳහා කෙරෙන සටනකි.