ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි මහතා විසින් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) සියලුම වාණිජ නෞකා සඳහා විවෘත බව නිවේදනය කිරීමත් සමඟ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල 11%කට වඩා වැඩි ප්රමාණයකින් පහත වැටී තිබේ.
වැදගත් කරුණු:
- මිල පහත වැටීම: සිකුරාදා දිනයේදී බ්රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 10.59කින් (10.7%) පහත වැටී ඩොලර් 88.80ක් දක්වා අඩු විය. ඇමරිකානු WTI තෙල් මිල 11.4%කින් පහත වැටී බැරලයක් ඩොලර් 83.89ක් ලෙස සටහන් විය.
- ඉරානයේ තීරණය: ඊශ්රායලය සහ ලෙබනනය අතර ඇති වූ දින 10ක සටන් විරාමය පවතින කාලය තුළ මෙම සමුද්ර සන්ධිය විවෘතව තබන බව ඉරානය ප්රකාශ කර ඇත.
- පසුබිම: 2026 පෙබරවාරි 28 දින ආරම්භ වූ යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් 20%ක් පමණ අවහිර වී තිබූ අතර, මෙලෙස සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කිරීම ලෝක ආර්ථිකයට විශාල සහනයකි.
- ඇමරිකානු ප්රතිචාරය: ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මහතා ප්රකාශ කළේ ඉරානය නැවත කිසි දිනක මෙම මාවත වසා නොදැමීමට එකඟ වී ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඉරාන වරායන් වෙත පනවා ඇති ඇමරිකානු නාවික අවහිර කිරීම් තවදුරටත් ක්රියාත්මක වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති බලපෑම: එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (UNDP) පවසන පරිදි මෙම ගැටුමෙන් දැඩිව පීඩාවට පත් රටවල් අතර ශ්රී ලංකාව ද ප්රමුඛ වේ. තෙල් මිල මෙලෙස පහත වැටීම ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති පිරිවැය සහ උද්ධමනය පාලනය කිරීමට සෘජු දායකත්වයක් ලබා දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
